IV Ogólnopolska Konferencja Mediterranistyczna
19-20 listopada 2015 roku
Uniwersytet Wrocławski

IV Ogólnopolska Konferencja Mediterranistyczna „Lepszy sułtański turban niż papieska tiara – o relacjach Greków ze światem”

Zapraszamy studentów i doktorantów do wzięcia udziału w IV Ogólnopolskiej Konferencji Mediterranistycznej, która odbędzie się w dniach 19-20 listopada 2015 r. we Wrocławiu. Tegoroczna Konferencja przebiegać będzie pod hasłem „Lepszy sułtański turban niż papieska tiara – o relacjach Greków ze światem”.

W panelu "Grecy niepodlegli i Grecy w ramach innych państw" nad obradami czuwać będą prof. Krzysztof Nawotka i dr hab. Sławomir Sprawski, prof. UJ. W panelu "Recepcja kultury i społeczeństwa greckiego wśród innych ludów" dyskutować z uczestnikami będzie dr hab. prof. nadzw. UWr. Jakub Pigoń - kierownik Zakładu Filologii Łacińskiej Instytutu Studiów Klasycznych, Śródziemnomorskich i Orientalnych UWr. Podczas obrad w ramach panelu "Kto to jest Grek? Problem tożsamości i identyfikacji" swoją obecnością zaszczycą nas: dr hab. Jacek Rzepka z Instytutu Historycznego UW oraz prof. UWr Gościwit Malinowski, kierownik Zakładu Filologii Greckiej Instytutu Studiów Klasycznych, Śródziemnomorskich i Orientalnych UWr. Uczestniczyć w obradach w ramach panelu "Grecy w czasach zagrożenia i panowania tureckiego" zgodził się prof. Mirosław Dymarski z Zakładu Historii Najnowszej i Ruchów Społecznych Instytutu Politologii UWr.

Zagadnienia IV Ogólnopolskiej Konferencji Mediterranistycznej

Grecy niepodlegli i Grecy w ramach innych państw

- Grecy w imperium perskim – najemnicy w armii perskiej, uczeni i architekci na dworze królewskim, przymusowi przesiedleńcy

- Grecy wobec Aleksandra Wielkiego, ich pozycja w imperium macedońskim i na dworach diadochów

- Grecy w Imperium Rzymskim - postawa wobec podboju oraz panowania rzymskiego

- polityka zagraniczna poleis wobec samych siebie oraz państw zewnętrznych - wojny perskie, rola pokoju królewskiego w okresie klasycznym, współpraca z innymi ludami podbitymi przez Persów

- wojny diadochów, relacje między monarchami hellenistycznymi oraz między nimi a poleis

- pozycja ludów podbitych w państwach hellenistycznych, relacje między grecko-macedońską elitą a tubylcami

- relacje wczesnego Bizancjum ze światem zachodnim – próba odzyskania zachodnich ziem cesarstwa, schizma wschodnia, postawa Bizancjum wobec krucjat, Grecy w państwach krzyżowców

Panel ten skupi się również na zagadnieniach dotyczących „samodzielnej” polityki prowadzonej przez Greków – czyli będącej udziałem nie tylko formalnie, ale praktycznie niezależnych od obcych podmiotów, form państwowości greckiej jak Bizancjum czy wcześniej poleis (oraz ich związków) od okresu archaicznego po podbój rzymski. Jest to okazja zarówno do analizy postępowania owych organizmów względem sąsiednich ludów jak i samych Greków. Nie zapominamy oczywiście o Grekach jako członkach rządzącej elity, którą to rolę pełnili w monarchiach hellenistyczny. W panelu tym omawiane będą relacje Greków z władzami i mieszkańcami obcych krajów – zarówno wynikłe z obcych najazdów, jak i dobrowolnej emigracji greckiej.

Recepcja kultury i społeczeństwa greckiego wśród innych ludów

- wpływ kultury greckiej na cywilizacje wschodnie – Persję, tereny monarchii hellenistycznych, Baktrię, Dolinę Indusu

- rola kultury greckiej w Rzymie - dominacja w filozofii, wpływy w literaturze, sztuce, religii

- wpływ Greków i kościoła wschodniego na ludy i państwa słowiańskie

- dokonania myśli greckiej przejęte przez Arabów

- emigracja uczonych i artystów greckich na zachód po upadku Bizancjum, ich wpływ na kulturę i naukę Europy

W panelu tym przyjrzymy się wkładowi Greków w kultury i modele społeczne innych ludów. Stwarza on możliwość zarówno prześledzenia wkładu pierwiastka greckiego w Imperium Rzymskim i wyrosłą na jego podstawie cywilizację zachodnioeuropejską jak i elementom helleńskim obecnym w starożytnych kulturach wschodnich – od Egiptu po Dolinę Indusu. Będzie to również pole do popisu dla mediewistów chcących omówić wpływ kultury bizantyjskiej, połączony z ewangelizacją, na ludy słowiańskie czy też proces przyswajania dokonań antycznych Greków przez Arabów po podbiciu ziem bizantyjskich.

Kto to jest Grek? Problem tożsamości i identyfikacji

- Grecy a Macedończycy

- dostęp innych ludów do wyroczni greckich, dopuszczanie ich do udziału w igrzyskach

- Grek w imperium rzymskim - pełnoprawny obywatel czy członek podbitego ludu?

- Grek czy Rzymianin? - tożsamość Bizantyjczyków

Celem panelu jest omówienie problemów związanych z kwestiami identyfikacji i tożsamości Greków na przestrzeni dziejów. Referaty dotyczyć mogą zarówno problemu podkreślania przez Greków swej odrębności od ludów sąsiednich, zamieszkujących to samo państwo, ale też nad Grecją panujących. Co za tym idzie – będzie to okazja porównać czy i jak różniły się odpowiedzi na pytanie „Kto to jest Grek” w okresie niezależności i siły Greków i w czasach podporządkowania Hellenów innym ludom.

Grecy w czasach zagrożenia i panowania tureckiego

- próby uzyskania zachodniej pomocy przed zagrożeniem tureckim, nieudane unie Kościołów

- próba obrony przed turecką ekspansją w Azji Mniejszej i na Bałkanach

- Grecy w państwie osmańskim, ich postawa wobec Turcji, rola w państwie sułtana

- tożsamość Greków pod panowaniem tureckim, greckie odrodzenie narodowe w XVIII i XIX wieku

- polityka młodego państwa greckiego wobec Turcji, dążenia do odzyskania pozostałych ziem greckich w XIX wieku

Panel ten dotyczyć będzie relacji Greków z Turkami – najpierw jako rywalami i groźnymi sąsiadami, następnie zaś najeźdźcami i okupantami, ale też sąsiadami czy partnerami w ramach jednego państwa. Zagadnienia dotyczą zatem zarówno zmagania się Bizancjum z zagrożeniem osmańskim prowadzonej na polach walk, ale również poprzez dyplomatyczne próby pozyskania pomocy Europy oraz późniejszego znoszenia przez Greków setek lat tureckiego panowania i budowania przez nich swej pozycji w ramach państwa sułtana. Omówione także zostaną: droga Greków do niepodległości i odrodzenie się ich narodowości oraz późniejsze relacje państwa greckiego z tureckim sąsiadem.